خبرهای مهم اقتصادی، بدون شلوغ‌کاری ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶

مارکت کپ چیست؟ فرمول ارزش بازار، FDV و حجم معاملات

مارکت کپ چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟ تفاوت Market Cap با FDV، حجم معاملات و پول ورودی به بازار رمزارز را با مثال ساده بخوانید.
ماینینگ رمزارز و فشار مصرف برق بر شبکه ایران

مارکت کپ یا ارزش بازار در رمزارزها، ارزش تقریبی تمام کوین‌ها یا توکن‌های در گردش یک پروژه را نشان می‌دهد. فرمول ساده آن این است:

Market Cap = قیمت فعلی × عرضه در گردش

برای مثال، اگر یک رمزارز ۱۰ میلیون توکن در گردش داشته باشد و هر توکن ۲ دلار قیمت داشته باشد، مارکت کپ آن حدود ۲۰ میلیون دلار است.

مارکت کپ چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد؟

مارکت کپ معیاری برای مقایسه اندازه نسبی پروژه‌های رمزارزی است. CoinGecko آن را حاصل ضرب قیمت فعلی در عرضه در گردش تعریف می‌کند. این عدد نشان نمی‌دهد دقیقاً چه مقدار پول وارد یک پروژه شده؛ بلکه ارزش‌گذاری لحظه‌ای تمام توکن‌های در گردش بر اساس قیمت بازار است.

منبع: CoinGecko – What Is Market Cap in Crypto?.

فرق مارکت کپ با پول واردشده به بازار چیست؟

این دو یکی نیستند. اگر آخرین قیمت معامله یک توکن بالا برود، مارکت کپ تمام عرضه در گردش با همان قیمت جدید محاسبه می‌شود. بنابراین افزایش ۱ میلیارد دلاری مارکت کپ لزوماً به معنی ورود ۱ میلیارد دلار پول تازه نیست.

عرضه در گردش چه نقشی دارد؟

عرضه در گردش تعداد توکن‌هایی است که در بازار قابل دسترس و فعال هستند. اگر عرضه در گردش تغییر کند، حتی با قیمت ثابت، مارکت کپ هم می‌تواند تغییر کند.

FDV چیست و چه فرقی با مارکت کپ دارد؟

FDV یا Fully Diluted Valuation ارزش فرضی پروژه در حالتی است که کل عرضه تعریف‌شده یا حداکثری با قیمت فعلی در گردش باشد.

FDV = قیمت فعلی × کل عرضه یا عرضه حداکثری

اگر فاصله FDV با مارکت کپ خیلی زیاد باشد، ممکن است بخش بزرگی از توکن‌ها هنوز قفل یا منتشرنشده باشند. این موضوع می‌تواند ریسک رقیق‌شدن عرضه در آینده را بالا ببرد.

مارکت کپ با حجم معاملات چه فرقی دارد؟

مارکت کپ ارزش کل عرضه در گردش است، اما حجم معاملات نشان می‌دهد در یک بازه زمانی—مثلاً ۲۴ ساعت—چه مقدار خرید و فروش انجام شده است. یک پروژه می‌تواند مارکت کپ بالا اما حجم معاملات پایین داشته باشد؛ در این حالت نقدشوندگی ممکن است محدودتر باشد.

Large Cap، Mid Cap و Small Cap یعنی چه؟

این دسته‌بندی‌ها برای مقایسه اندازه پروژه‌ها استفاده می‌شوند، اما مرز ثابت و جهانی ندارند. به‌طور کلی پروژه‌های بزرگ‌تر معمولاً نقدشوندگی و سابقه بیشتری دارند و پروژه‌های کوچک‌تر می‌توانند نوسان و ریسک بیشتری داشته باشند.

مارکت کپ بیت‌کوین چه ارتباطی با دامیننس دارد؟

دامیننس بیت‌کوین سهم ارزش بازار BTC از کل ارزش بازار رمزارزهاست:

Bitcoin Dominance = Market Cap بیت‌کوین ÷ Total Crypto Market Cap × 100

برای توضیح کامل سناریوهای BTC.D، راهنمای دامیننس بیت‌کوین چیست؟ را ببینید.

آیا مارکت کپ بالا یعنی پروژه بهتر است؟

خیر. مارکت کپ فقط یک معیار اندازه است و کیفیت پروژه، درآمد، کاربرد، امنیت شبکه، تمرکز توکن‌ها، نقدشوندگی یا ارزش ذاتی را به‌تنهایی مشخص نمی‌کند.

چرا قیمت پایین یک توکن به معنی ارزان بودن آن نیست؟

قیمت یک واحد بدون توجه به تعداد توکن‌ها گمراه‌کننده است. توکنی با قیمت ۰.۰۱ دلار ممکن است میلیاردها واحد در گردش داشته باشد و مارکت کپ بزرگی ایجاد کند؛ در مقابل، یک کوین با قیمت چند هزار دلار ممکن است عرضه بسیار محدودتری داشته باشد.

چه شاخص‌هایی را کنار مارکت کپ ببینیم؟

  • حجم معاملات ۲۴ ساعته؛
  • نقدشوندگی و عمق بازار؛
  • عرضه در گردش، کل عرضه و Max Supply؛
  • FDV و برنامه آزادسازی توکن‌ها؛
  • توزیع دارایی میان هولدرهای بزرگ؛
  • درآمد، استفاده واقعی و فعالیت شبکه.

مثال ساده: بیت‌کوین و اتریوم

دو دارایی می‌توانند قیمت واحد بسیار متفاوتی داشته باشند اما مقایسه اندازه واقعی‌شان با مارکت کپ انجام می‌شود، نه صرفاً قیمت هر واحد. برای نرخ‌های جاری صفحات قیمت بیت‌کوین و قیمت اتریوم را دنبال کنید.

جمع‌بندی

مارکت کپ ابزار مفیدی برای مقایسه اندازه نسبی رمزارزهاست، اما معادل پول سرمایه‌گذاری‌شده یا تضمین کیفیت پروژه نیست. برای تحلیل بهتر باید آن را کنار حجم معاملات، نقدشوندگی، عرضه و FDV بررسی کرد.