نفت ESPO روسیه از ۱۲۰ دلار عبور کرد؛ چرا پالایشگاههای چین حاضرند اینهمه پریمیوم بدهند؟
قیمت نفت ESPO روسیه به بالای ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده؛ سطحی که از آوریل دیده نشده بود. مهمتر از خود قیمت، فاصله این نفت با برنت است: پریمیوم محمولههای فیزیکی ESPO نسبت به برنت به محدوده بیسابقه ۲۰ تا ۳۰ دلار رسیده است.
چرا چین حاضر است گرانتر بخرد؟
اختلال در عرضه نفت خاورمیانه، بهویژه نگرانی درباره صادرات عربستان، پالایشگاههای چینی را وادار کرده زودتر برای تامین خوراک زمستان خرید کنند.
مسافت کوتاه حمل ESPO از شرق روسیه به چین نیز یک مزیت عملیاتی مهم است. در شرایطی که هزینه حمل و ریسک مسیرهای دیگر بالا رفته، دسترسی سریعتر میتواند ارزش اقتصادی بالاتری پیدا کند.
خریداران اصلی چه کسانی هستند؟
طبق گزارش رویترز، شرکتهای دولتی چین بخش عمده محمولههای نوامبر و دسامبر را زودتر رزرو کردهاند. این خرید گسترده، نفت کمتری برای پالایشگاههای مستقل موسوم به «Teapot» باقی گذاشته است.
وقتی این پالایشگاهها مجبور شوند در بازار نقدی جهانی دنبال جایگزین بگردند، فشار تقاضا میتواند قیمت سایر گریدهای نفتی را هم بالا ببرد.
Urals هم گران شده
افزایش قیمت فقط محدود به ESPO نیست. نفت Urals روسیه نیز در هفته جاری به حدود ۱۱۰ دلار رسیده است. این یعنی روسیه در شرایط فعلی از افزایش عمومی قیمت نفت و محدودیت عرضه فیزیکی سود میبرد.
تحریم و قیمت نفت؛ یک تناقض اقتصادی
در آمریکا قانونی برای فراهم کردن امکان اعمال تعرفه بر خریداران نفت روسیه تصویب شده است. هدف چنین اقداماتی محدود کردن درآمد نفتی روسیه است، اما معاملهگران هشدار میدهند اگر این سیاست عرضه قابل دسترس را کمتر کند، قیمت جهانی نفت ممکن است بیشتر افزایش یابد.
در چنین سناریویی، کاهش حجم صادرات میتواند تا حدی با قیمت بالاتر هر بشکه جبران شود؛ به همین دلیل اثر نهایی سیاست تحریمی همیشه خطی نیست.
اثر احتمالی برای بازار نفت ایران
رقابت چین برای نفت روسیه میتواند دو اثر متفاوت داشته باشد. از یک طرف چین ممکن است منابع بیشتری از روسیه بخرد و فضای کمتری برای سایر صادرکنندگان باقی بگذارد. از طرف دیگر، کمبود عرضه و قیمت بالاتر جهانی ارزش هر بشکه نفت را افزایش میدهد.
عامل تعیینکننده، میزان تخفیف و هزینه انتقال نفت ایران نسبت به گزینههای روسی و خاورمیانهای است.
منبع: Reuters، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶