۲۱ میلیون ایرانی در بافت ناکارآمد؛ چرا جابهجایی حاشیهنشینان جواب نمیدهد؟
خلاصه خبر
بر پایه دادههای مورد استناد دنیای اقتصاد، ۷.۱ میلیون نفر در سکونتگاههای غیررسمی و در مجموع حدود ۲۱.۲ میلیون نفر در بافتهای ناکارآمد شهری زندگی میکنند. تجربه چند دهه سیاستگذاری نشان میدهد تخریب یا انتقال اجباری، بدون حل مسئله شغل و فقر، معمولاً نتیجه پایدار نداده است.
اصل خبر چیست؟
حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور در سکونتگاههای غیررسمی زندگی میکنند. جمعیت این مناطق از حدود ۳.۵ میلیون نفر در پایان دهه ۷۰ به ۷.۱ میلیون نفر رسیده است. کارشناسان تاکید کردهاند جابهجایی میتواند شبکه شغلی، خویشاوندی و دسترسی ساکنان را از بین ببرد و حتی فقر را بازتولید کند.
چرا این خبر مهم است؟
مسکن فقط ساختمان نیست؛ فاصله تا محل کار، حملونقل، مدرسه، درمان، امنیت مالکیت و شبکه اجتماعی بخشی از ارزش واقعی محل زندگی است. سیاستی که فقط واحد مسکونی تحویل دهد اما هزینه رفتوآمد و فرصت شغلی را نبیند، ممکن است خانواده را وادار کند خانه جدید را بفروشد و دوباره به سکونتگاه غیررسمی بازگردد.
اثر احتمالی بر اقتصاد و بازار ایران
بازار مسکن
رسمیتبخشی مالکیت و بهسازی در محل میتواند دارایی خانوار را قابلاتکاتر کند و انگیزه سرمایهگذاری در ساختمان را بالا ببرد. اما اعیانسازی بدون حمایت از ساکنان ممکن است قیمت محله را بالا ببرد و همان خانوارهای هدف را به بیرون براند.
بودجه شهری
بهسازی شبکه آب، برق، حملونقل و خدمات عمومی هزینه دارد، اما هزینه اجتماعی انتقال اجباری و شکلگیری سکونتگاه جدید نیز بالاست. ارزیابی اقتصادی باید هر دو طرف را بسنجد، نه فقط هزینه ساخت خانه.
اشتغال و فقر
کلید پایداری، پیوند سیاست مسکن با اشتغال، آموزش و حمایت اجتماعی است. خانهای که دسترسی به درآمد ندارد، داراییای است که خانواده ممکن است برای تامین مخارج جاری ناچار به فروش آن شود.
اثر بر زندگی ایرانیها
برای ساکنان، جابهجایی میتواند به معنی افزایش کرایه رفتوآمد، از دست دادن مشتری یا شغل محلی، دوری از خانواده و فشار بیشتر بر هزینه ماهانه باشد. مشارکت واقعی مردم در تصمیمگیری احتمال شکست پروژه را کمتر میکند.
چه چیزهایی را باید دنبال کرد؟
- بهروزرسانی آمار رسمی جمعیت بافتهای ناکارآمد
- سهم بهسازی درجا در برابر تخریب و انتقال
- برنامههای اشتغال و حملونقل همراه پروژههای مسکن
- نحوه تثبیت مالکیت و جلوگیری از بیرونراندن ساکنان
مطالب مرتبط
منبع خبر: دنیای اقتصاد. این مطلب بازنشر خبر نیست؛ خلاصه و تحلیل مستقل میگمیگ اقتصاد است و توصیه خرید یا فروش محسوب نمیشود.